Tìm lại những giây phút tuyệt vời giữa dòng đời: Áo Dài trong Thơ và Nhạc.

Tìm lại những giây phút tuyệt vời giữa dòng đời: Áo Dài trong Thơ và Nhạc.

Đọc để tìm lại chút lãng mạn trong tâm hồn.

ÁO LỤA VÀNG –

Ngày xưa em đến, em mặc áo lụa vàng
Em đi trong nắng, chân chim xinh xắn,
chưa hề lấm bụi trần, chưa hề vướng cỏ sầu.
Em đi vào mộng mơ……

“Tâm tư khép, mở đôi tà áo…”
(“Tự tình dưới hoa”, Đinh Hùng)

Chiều nào áo tím nhiều quá, lòng thấy rộn ràng nhớ người...

Những tà áo nhẹ bay trong gió từ lâu lắm đã đi vào thi ca, là nguồn cảm hứng vô tận của những người làm thơ, viết nhạc.

Dưới mắt Phạm Đình Chương là “áo bay mở, khép nghìn tâm sự…” (Mộng Dưới Hoa)

Dưới mắt Vũ Thành là “áo dài bay ngờm ngợp cả khung trời…” (Mùa Kỷ Niệm)

Dưới mắt Hoàng Dương là “áo mầu tung gió chơi vơi…” (Hướng Về Hà Nội)

Dưới mắt Trịnh Công Sơn là “áo xưa lồng lộng đã xô dạt trời chiều…” (Tình Nhớ)

Những vạt áo dài, từ lâu lắm, đã lất phất trong những trang thơ tiền chiến. Từ “đôi tà áo lụa bay trong nắng…” (Áo Lụa, Bàng Bá Lân) đến:
“Nắng thơ dệt sáng trên tà áo,
lá nhỏ mừng vui phất cửa ngoài….” (Áo Trắng, Huy Cận).

Áo dài cũng len cả vào những câu lục bát trữ tình của Nguyễn Bính:
“Hồn anh như bông cỏ may
một chiều cả gió bám đầy áo em” (Bông Cỏ May)

Và len cả vào dòng thơ hào hùng mà lãng mạn của Quang Dũng:
“Em đi áo mỏng buông hờn tủi
dòng lệ thơ ngây có dạt dào” (Đôi Bờ)

Áo dài còn là giấc mơ thanh bình của những làng quê hiền hòa trong tình ca quê hương của Phạm Duy:
“Nằm mơ, mơ thấy trăm họ tốt tươi, mơ thấy bên lề cuộc đời, áo dài đùa trong tiếng cười…” (Quê Nghèo)

Kỷ niệm êm đềm về một tà áo, một đôi mắt huyền được Tô Vũ ghi lại bằng nét nhạc lâng lâng:
“Em đến thăm anh, người em gái, tà áo hương nồng, mắt huyền trìu mến sưởi ấm lòng anh…” (Em Đến Thăm Anh Một Chiều Mưa)

“Ta ước mơ một chiều thêu nắng…

” Nỗi “ước mơ” của chàng nhạc sĩ họ Tô ấy được vẽ lại trong thơ Trần Dạ Từ. Trong phút giây chờ đợi bước chân người tình khe khẽ đến bên hiên nhà, chàng tưởng chừng nghe được cả tiếng gió lay động vạt áo dài và tiếng lá nhẹ rơi bên thềm:

“Môi cười vết máu chưa se
cành hoa gạo cũ nằm nghe nắng hiền
Anh nằm nghe bước em lên
ngoài song lá động, trên thềm áo bay” (Khi Nàng Đến)

Áo bay làm ngơ ngẩn, như chàng Huy Cận thuở mới lớn, trước cổng trường nữ sinh

“Một hôm trận gió tình yêu lại,
đứng ngẩn trông vời áo tiểu thư” (Học Sinh)

Áo bay làm thẫn thờ, như chàng thi sĩ đa tình Nguyễn Tất Nhiên, dõi mắt nhìn theo mãi một tà áo vu quy:
“Đò qua sông chuyến đầu ngày,
người qua sông mặc áo dài buông eo” (Chuyến Đò Cửu Long)

“Áo trắng đơn sơ, mộng trắng trong” (1)

Áo trắng trinh nguyên tuổi học trò, áo trắng của “một thời áo trắng”, từng làm ngất ngây trái tim bao chàng trai, để đêm đêm trong giấc ngủ chập chờn còn trông thấy “áo ai bay trắng cả giấc mơ”. Áo trắng như dòng suối mát trong thơ Huy Cận:

“Dịu dàng áo trắng trong như suối,
tỏa phát đôi hồn cánh mộng bay” ( Áo Trắng)

Áo trắng như lụa trắng trong thơ Hoàng Anh Tuấn

“Áo em lụa trắng sông Hương
qua đò Thừa Phủ nhớ thương rạt rào” (Về Chân Trời Tím)

Hay trong thơ Kim Tuấn:
“Em về tà áo lụa
bay ngập ngừng trong anh” (Thu ở Xa Người)

Hay trong thơ Nguyên Sa:
“Anh vẫn yêu mầu áo ấy vô cùng
thơ của anh vẫn còn nguyên lụa trắng” (Áo Lụa Hà Đông)

Áo Lụa Hà Đông

Áo trắng như gió, như mây, để “nhà thơ của tình yêu” phải bâng khuâng:

“Có phải em mang trên áo bay
hai phần gió thổi, một phần mây?
Hay là em gói mây trong áo
rồi thở cho làn áo trắng bay?” (Tương Tư)

Áo trắng của nhà thơ còn là dải sương mù lướt thướt trên bến sông Seine giữa kinh thành hoa lệ Paris, gợi nhớ một vạt áo dài ở chốn xa quê nhà:
“Anh về giữa một dòng sông trắng
là áo sương mù hay áo em” (Paris Có Gì Lạ Không Em?)

Áo trắng của Hoàng Thi Thơ là bướm trắng, là hoa trắng, là mây trắng
“Ngày nào em đến áo em mầu trinh, áo xinh là xinh, áo em trong trời buồn, là gió, là bướm, là hoa, là mây chiều tà…” (Hình Ảnh Người Em Không Đợi)

Áo trắng một màu trắng thanh khiết trong nhạc Nguyễn Vũ:

“Áo trắng em bay như cánh thiên thần…” (Bài Thánh Ca Buồn)

Thái Châu – Bài Thánh Ca Buồn – YouTube

Áo trắng nhẹ bay trong chiều giáo đường trong nhạc Lê Trọng Nguyễn
“Tà áo trinh nguyên tung bay, nụ cười thân ái…” (Chiều Bên Giáo Đường)

Áo trắng một màu trắng xóa làm hoa cả mắt nhà thơ Hàn Mặc Tử:
“Áo em trắng quá nhìn không ra” (Đây Thôn Vĩ Dạ)

Áo bay làm nhớ nhung, như nỗi nhớ da diết một mầu áo, một đôi môi thắm trong nhạc Từ Công Phụng:
“Chiều nay nhớ em rồi, và nhớ áo em đẹp trời thơ, môi tràn đầy ước mơ…” (Bây Giờ Tháng Mấy)

Áo trắng như đôi cánh trắng trên sân trường kỷ niệm trong thơ Luân Hoán:
“Tà áo trắng xoè như đôi cánh lượn
trải dịu dàng trên cỏ mượt mà xanh”

(Trong Sân Trường Bữa Ấy)

Mỗi người đều cần có một mái trường để luyến tiếc, để nhớ về…. Nhớ về ngôi trường cũ là nhớ về những người thầy người bạn, là nhớ về những lớp học những sân chơi và những năm tháng tươi đẹp nhất của một thời tuổi trẻ.

“Áo mầu tung gió chơi vơi”

Áo bay như bướm lượn, áo bay như đàn bướm trong khu vườn mùa xuân. Áo bay nhiều quá, để chàng nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ làm… thơ:
“Hôm nay sao áo bay nhiều thế! Tôi tưởng ngàn cánh bướm khoe mầu…” (Tà Áo Cưới)

Tà Áo Cưới – Vũ Khanh – YouTube

Áo mầu của Phạm Duy lất phất trong gió chiều như lòng người… phất phơ:
“Xin cho em một chiếc áo mầu, cho em đi nhẹ trong nắng chiều. Một chiều nhiều người theo, ở ngoài đường trên phố, và lòng người như áo phất phơ…” (Tuổi Ngọc)

Nhớ về một mầu áo là nhớ về những đường phố quen tên, nhớ áo ai bay trong chiều trên những con đường ngập xác lá vàng, như nỗi nhớ ngút ngàn của Trịnh Công Sơn:

“Nhớ Sài Gòn những chiều lộng gió, lá hát như mưa suốt con đường đi, có mặt đường vàng hoa như gấm, có không gian mầu áo bay lên…”

(Em Còn Nhớ Hay Em Đã Quên)
Những tà áo muôn mầu muôn vẻ vẫn khoe sắc thắm trong những trang thơ và nhạc. Áo vàng trong thơ Nguyên Sa có khi là bông cúc vàng:

“Áo nàng vàng tôi về yêu hoa cúc”

Tuổi Mười Ba

Tuổi Mười Ba. Sĩ Phú trình bày. – YouTube

Có khi là nắng thu vàng:
“Có phải mùa xuân sắp sửa về
hay là gió lạnh lúc đêm khuya?
hay là em chọn sai mầu áo
để nắng thu vàng giữa lối đi?” (Tương Tư)

Áo vàng như cánh mai vàng trong nhạc Trần Thiện Thanh.

Người lính trẻ thấy sắc hoa rừng, mơ về một sắc áo:
“Những hôm vừa xong phiên gác chiều ven rừng kín hoa mai vàng, chợt nhớ tới sắc áo năm nào em đến thăm gác nhỏ…” (Đồn Vắng Chiều Xuân)

Người lính chiến trong nhạc Phạm Đình Chương cũng bâng khuâng vì một sắc hoa, một mầu áo, một đôi mắt người xưa:
“Ngày hành quân, anh đi về cánh rừng thưa
thấy sắc hoa tươi nên mơ mầu áo năm xưa
Kỷ niệm đầu len len trở về tâm tư
có mắt ai xanh thắm trong mộng mơ…” (Màu Kỷ Niệm)

Tà áo màu xác pháo để lại nỗi buồn lắng đọng trong thơ Nguyễn Tất Nhiên:
“Người qua sông mặc áo hường
Nắng dương gian, nắng buồn hơn trước nhiều” (Chuyến Đò Cửu Long)

Áo mầu tím, mầu của “định mệnh”, của mộng mơ, nhớ nhung và chia cách. Chuyện tình “ngàn thu áo tím” của cô bé trót yêu màu tím, được Hoàng Trọng, “nhạc sĩ của mầu tím”, kể lại:
“Ngày xưa xa xôi em rất yêu mầu tím… Chiều xuống áo tím thường thướt tha, bước trên đường thắm hoa, ngắm mây trời lướt xa…

“Rồi khi vừa biết yêu là khi chia tay với mầu tím, chia tay với tình đầu:

“Ngàn thu mưa rơi trên áo em mầu tím,
ngàn thu đau thương vương áo em mầu tím…”

Ngàn Thu Áo Tím Ngan Thu Ao Tim – Cam Ly – YouTube

Cũng một mầu áo tím, một chân trời tím trong thơ Kim Tuấn
“Áo nàng bay lên tím ngát trời chiều” (Phố Xưa)

Trong mắt Vũ Thành, “nhà thơ của mầu tím”, khi mùa thu buông áo xuống một phương trời, mầu mây tím trông như mầu áo người mình yêu để lòng chàng gợn lên nỗi buồn trăn trở:
“Áo em tím cả phương này
anh nghe thành phố đêm nay trở buồn” (Áo Tím)

Vạt áo dài mầu tím hoa sim, trong thơ Phạm Thiên Thư, chỉ là thoáng lay động, vừa ngập ngừng e ấp vừa nao nức gọi mời:
“Áo em vạt tím ngàn sim,
nửa nao nức gọi, nửa im lặng chờ
Yêu nhau từ độ bao giờ
gặp đây giả bộ hững hờ khói bay” (Động Hoa Vàng)

Rồi áo tím qua cầu, mang theo cả mùa thu, để lại nỗi trống vắng mênh mang trong lòng nhà thơ Trang Châu:

“Thế giới của anh không có chân trời
không có mùa xuân lấy đâu hoa bướm
không có bàn tay cho bàn tay hò hẹn
áo tím qua cầu nên cũng hết mùa thu” (Thế Giới Của Anh)

Có những gặp gỡ rất tình cờ, bất chợt, như gặp gỡ một tà áo tím, cũng đủ để lòng chàng nhạc sĩ Hoàng Nguyên mãi vấn vương theo mầu áo:
“Một chiều lang thang bên dòng sông Hương,
tôi gặp một tà áo tím, nhẹ thấp thoáng trong nắng vương…
Rồi lòng bâng khuâng theo mầu áo ấy,
mầu áo tím hôm nào…”

Tà Áo Tím

“Nhạc sĩ của mầu xanh và mùa thu”, danh hiệu ấy có lẽ thuộc về hai chàng Đoàn Chuẩn–Từ Linh chứ không ai khác hơn:

“Với bao tà áo xanh đây mùa thu…”

Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay

Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay – Lệ Thu – YouTube

Câu hát nghe như bàn tay kéo nhẹ tấm màn cửa mở ra khung trời bát ngát mùa thu, bát ngát màu xanh. Trong những dòng kẻ nhạc của hai chàng nghệ sĩ đa tình ấy vẫn luôn luôn thấp thoáng một “tà áo xanh” và một “màu xanh ái ân”:
“Tà áo xanh nào về với giấc mơ.
Mầu áo xanh là mầu anh trót yêu…”

Thu Quyến Rũ

THU QUYẾN RŨ│TUẤN NGỌC – YouTube

“Trót”, như một định mệnh, buộc chặt người viết câu hát với mầu xanh kia.
“Hẹn một ngày nao khi mầu xanh lên tà áo…” (Cánh Hoa Duyên Kiếp)

Nghe như câu hẹn ước, như lời thề nguyền sắt son…
“Khi nào em đến với anh, xin đừng quên chiếc áo xanh…”

Tà Áo Xanh

Tà Áo Xanh – danh ca Sĩ Phú – YouTube

Còn lời dặn dò nào ân cần, thiết tha hơn thế nữa…
Nhớ về một mầu áo là “nhớ những giây phút êm đềm, nắng loang trên sân trường một chiều nào…” (2). Màu áo xanh trong thơ Nguyên Sa là màu cây cỏ xanh tươi trên sân trường phượng vĩ:
“Áo nàng xanh tôi mến lá sân trường” (Tuổi Mười Ba)

Màu áo xanh trong nhạc Y Vũ gợi nhớ một mái tóc, một tà áo thấm đẫm nước mưa:
“Chiều xưa mưa rơi âm thầm,
để thấm ướt chiếc áo xanh,
và đẫm ướt mái tóc em…” (Tôi Đưa Em Sang Sông)

Tà áo mầu xanh thắm của một “tiếng hát học trò” gieo vào lòng nhạc sĩ Nguyễn Hiền bao “niềm thương nhớ đầy vơi”
“Thuở ấy không gian chìm lắng trong mơ.
Tà áo em xanh, mầu mắt ngây thơ…”

Tiếng Hát Học Trò

Tiếng hát học trò – Z (Minh Kỳ & Ngưyễn Hiền – Ngọc Hạ) – YouTube

Thiếu nữ vừa biết yêu trong nhạc Trần Thiện Thanh cũng bồi hồi khoác vào người chiếc áo mầu xanh da trời trong lần hò hẹn đầu tiên:
“Biết anh thích mầu trời, em đã bồi hồi chọn mầu áo xanh…” (Bảy Ngày Đợi Mong)

Tà áo dài trong nhạc Nguyễn Văn Đông có màu xanh của rừng thông Đà Lạt một mùa nào Giáng Sinh
“Tà áo năm xưa xanh màu thông Dalat…” (Màu Xanh Noel)

Áo xanh mộng mị còn bay cả vào trong thơ “trung niên thi sĩ” Bùi Giáng:
“Biển dâu sực tỉnh giang hà
còn sơ nguyên mộng sau tà áo xanh” (Áo Xanh)
Áo xanh mộng mị của một thời quên lãng trong thơ Đinh Hùng:
“Trong vườn quên lãng áo ai xanh…” (Dạ Hội)

Và còn rất nhiều, rất nhiều… những vạt áo dài lộng gió trong thơ và nhạc. Tà áo dài mềm mại đã nhẹ nhàng êm ái đến với cuộc đời, nhẹ nhàng êm ái đi vào lòng người…

Bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu, dù ở chốn quê nhà gần gũi, hay ở một góc trời xa thẳm, chiếc áo dài cũng mang theo bầu trời quê hương, cũng mang về mùa xuân ấm áp trong lòng người Việt tha hương. Chiếc áo dài còn là biểu tượng thân quen để người Việt nhận ra nhau trên bước đường lưu lạc trong cuộc sống nổi trôi nơi xứ lạ quê người. Thấy một vạt áo dài, thấy quê hương xa xăm mà gần gũi.Qua bao mùa tang thương dâu bể, qua bao nhiêu vật đổi sao dời, chiếc áo dài truyền thống, chiếc áo dài duyên dáng và trữ tình của người phụ nữ Việt Nam vẫn luôn luôn là hình ảnh khó phai mờ và còn ở lại mãi trong lòng người.

Lê Hữu

(1) Áo Trắng, thơ Huy Cận
(2) Từ Giã Thơ Ngây, nhạc Nguyễn Hiền

You received this message because you are subscribed to the Google Groups “dhtbhouston-hv” group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to dhtbhouston-hv+unsubscribe@googlegroups.com.
To view this discussion on the web visit https://groups.google.com/d/msgid/dhtbhouston-hv/SA0PR03MB56091C42827FA587F25867CCDD4D9%40SA0PR03MB5609.namprd03.prod.outlook.com