Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn Nhóm Giáo sĩ Đắc Lộ quy tụ đông đảo Người Việt đến từ 2 nước Mỹ & Canada.
- Mọi người hiện diện đã cùng đứng trang nghiệm gởi lời cảm tạ trước ảnh hình Đại Ân Nhân Đắc-Lộ của dân tộc VN.
Cờ Vàng 3 sọc đỏ bằng nhân dáng 11 phụ nữ thuộc Hội Phụ Nữ Mê Linh & Đoàn Rước Lễ Seattle. Photo by Master Trịnh.
SEATTLE (TMN News).- Lần đầu tiên 3 phái đoàn Cộng Đồng Người Việt tại 3 vùng quan trọng của miền Tây Bắc Châu Mỹ thuộc 2 quốc gia Hoa Kỳ & Canada, cùng các Hội Đoàn, văn nghệ sĩ, truyền thông báo chí Việt Ngữ, và đông đảo Người Việt Tự Do đồng loạt đứng dậy, hướng về hình ảnh Giáo sĩ Đắc Lộ để tạ ơn Ngài cùng nhóm giáo sĩ Dòng Tên đã khai sinh Chữ Quốc Ngữ Việt Nam theo mẫu tự La Tinh từ thế kỷ thứ XVII. Sau lời hô của thi văn sĩ Quốc Nam Trưởng Ban Tổ Chức Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn: “Đảo Đảo bọn Trung Cộng xâm lược và Đảng VC bán nước”, toàn thể hội trương đã hô vang “Đả Đảo”!
2 ca sĩ/MCs đến từ Thủ đô tị nạn Westminster (Nam Cali): Mỹ Lan & Đào Anh Tuấn. Photo by Hồ Bích Quân.
3 Cộng Đồng cấp tiểu bang & 1 CĐ cấp County gồm: Ông Chủ Tịch Từ Đức Tháo & Phái đoàn Cộng Đồng Việt Nam Oregon, Ông Chủ Tịch Nguyễn Xuân Khanh & Phái đoàn HĐĐD Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia tiểu bang Washingon, Ông Chủ Tịch Mai Phú Hưng & Phái đoàn Cộng Đồng Người Việt Greater Vancouver (Canada), Ông Chủ Tịch Hồ Quân & Phái đoàn Cộng Đồng Viêt Nam Clark County (Washington). Các Hội Đoàn VN gồm: Hội V3 Group Vancouver BC (Canada), Hội Đồng Hương Quảng Nam-Đà Nẵng Washigton, Hội Đồng Hương Thừa Thiên-Huế WA, Hội Cựu SVSQ Trường Võ Bị Quốc Gia VN WA, Hội cựu SVSQ Trừ Bị Thủ Đức WA, Đại Diện Bộ Tư Lệnh Đơn Vị Tình Nguyện Hỗn Hợp Trừ Bị Hoa Kỳ, Hội ái hữu cựu quân nhân Sư Đoàn 21 Bộ Binh, Hội cựu SVSQ Trường CTCT WA, Hội ái hữu HO Seattle (Ông Giáp Sinh), Hội Người Việt Cao Niên Seattle & vùng Phụ Cận, Hội Phụ Nữ Mê Linh WA, Trung Tâm Việt Ngữ Đắc Lộ, Trường Việt Ngữ Văn Lang, Trường Việt Ngữ Chu Văn An, Đoàn Rước Lễ Seattle , Nghị viên Hoàng Trần của Hội Đồng Thành Phố Federal Way v.v…
Khi Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn những người khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN vừa mở màn, một nhà lãnh đạo Tôn Giáo trí thức hàng đầu ở miền Tây Bắc Châu Mỹ là Linh Mục Joakim Khẩu Phạm-Trung (Giáo sư Đại Học Công Giáo Seattle University) gởi ngay lời chúc phúc Đại Hội, nguyên văn như sau: “Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn những người khai sinh Chữ Quốc Ngữ Việt Nam tại đô thị Seattle, vào chiều Chủ Nhật ngày 7 tháng 10 năm 2018. Vui mừng nhớ lại: Nội dung Đại Hội hướng về “Vinh danh Chữ Quốc Ngữ Việt Nam” nhằm bảo tồn Chữ Nước Ta đã được tồn tại vô cùng tốt đẹp hơn 3 thế kỷ rưỡi qua… Do đó, chúng tôi chúc mừng Ban Tổ Chức Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn này, ước mong Quý Đồng Hương yêu Ngôn Ngữ Việt nhận thức ra vai trò quan trọng của Việt ngữ nhờ Giáo Sĩ Đắc Lộ là ân nhân của nền văn hóa VN bị bỏ quên 367 năm qua”. Đặc biệt Cha Phạm-Trung chính là Linh Mục cùng Dòng Tên với Giáo sĩ Đắc Lộ.
Diễn văn khai mạc Đại Hội bởi thi văn sĩ Quốc Nam. Photo by Hồ Bích Quân.
Trong bài diễn văn khai mạc, thi văn sĩ Quốc Nam (Chủ Tịch Cơ Sở Văn Hóa Đông Phương kiêm Tổng Giám Đốc Global Saigon HD Radio) đã nói rằng.- “Dân tộc Việt Nam từng có những tranh lịch sử hào hùng hơn nhiều dân tộc trên khắp hành tinh này. Chúng tôi xin đan cử 3 sự kiện lịch sử sau đây: – Đầu tiên là vào thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên, Hai Bà Trưng đã đánh đuổi quân Đông Hán ra khỏi lãnh thổ nước Nam. Hai Bà chính là “Vua Bà” đầu tiên trong dòng lịch sử nhân loại.
– Thứ Hai, kể từ Thế kỷ thứ 17, một nhóm giáo sĩ Tây Phương đã khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN bằng mẫu tự La Tinh. Nhờ vậy, dân tộc chúng ta đã qua mặt các quốc gia lớn như Tầu, Nhật, Đại Hàn v.v…
– Thứ Ba , riêng VNCH trong hơn 20 năm đấu tranh Quốc-Cộng, Quân Cán Chánh VNCH đã chiến thắng bộ đội VC đông gấp hơn 4 lần với đầy đủ xe tăng đại pháo tại chiến trận An Lộc vào ngày 7 tháng 7 cách đây 46 năm. Trân này gần 10 ngàn quân dân Miền Nam đã hy sinh mạng sống, để cứu vãn thủ đô Saigon tránh khỏi cuộc tắm máu năm 1972. Trận An Lộc đã được công luận Tây Phương so sánh với 2 trận chiến lớn Verdun & Stalingrad của 2 kỳ đệ nhất & đệ nhị thế chiến, trong khi nhóm sử gia Hoa Kỳ so sánh trận chiến An Lộc với trận Saratoga & trận Gettyburg trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Xét như vậy, QLVNCH được coi là một trong những Quân Đội hàng đầu thế giới. Đó chính là niềm hãnh diện vô biên của VNCH được mọi người Việt trong & ngoài nước hiện nay mến mộ.
Theo sử liệu thế giới, những nhân vật có công đầu trong sự khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN với mẫu tự La-Tinh là một số giáo sĩ Dòng Tên, nổi bật là nhà ngôn ngữ học Alexandre De Rhodes, thường được gọi là Giáo sĩ Đắc Lộ. Ông đã xuất bản bộ Tự Điển Việt-Bồ-La năm 1651. Rồi đến thế kỷ thứ 19, 2 nhân vật có công làm tốt đẹp cho ngôn ngữ Việt là cố học giả Huỳnh Tịnh Của & cố học giả Petrus Ký. Đặc biệt cụ Huỳnh Tịnh Của là tác giả bộ Đại Nam Quốc Âm Tự Vị dầy 1210 trang đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Thoát khỏi Chữ Tầu & Chữ Nôm, chính nhờ Chữ Quốc Ngữ dân tộc VN đã có nền văn học nghệ thuật cực kỳ phát triển, với những tác phẩm lớn vang danh thế giới như Truyện Kiều Nguyễn Du, Chinh Phụ Ngâm v.v…
Người Việt tại 2 quốc gia Mỹ & Canada đứng nghiêm chỉnh tạ ơn Giáo sĩ Đắc Lộ. Photo by Master Trịnh.
Tới đây, kính mời Quý Vị cùng đứng dậy cúi đầu tạ ơn cố Giáo sĩ Đắc Lộ & những nhân vật khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN. Trước tượng hình cố Giáo sĩ Đắc Lộ, chúng ta tạ ơn Ngài và cất cao tiếng nói Việt Nam rằng: Nguyện cầu Trời Phật & Hồn Thiêng Sông Núi phù hộ chúng ta, và cho ngôn ngữ Việt bất diệt trong bất cứ nghịch cảnh nào.
Trở lại với ngày ghi dấu ¼ thế kỷ phục vụ đồng bào của Saigon HD Radio. Bổn Đài thành lập từ ngày song thập năm 1993 tại đô thị Seattle. Từ năm 1998, Đài này bắt đầu phát thanh suốt ngày đêm, và website của Đài đã có gần 9 triệu lượt người truy cập, mặc dù Đài mới lên mạng Internet gần 7 năm mà thôi.
Quý Vị từng nghe nhạc phẩm “7 ngàn đêm góp lại” của Trầm Tử Thiêng, đại ý nói về 20 năm cuộc chiến Quốc-Cộng đau thương chất ngất trên đất nước chúng ta. Trong khi đó, cho tới ngày hôm nay Saigon HD Radio đã phục vụ đồng bào được đúng 9125 ngày đêm góp lại, ở một vùng rất ít giới thương gia/dịch vụ ủng hộ quảng cáo, nhưng Bổn Đài lại dược sự ủng hộ tài chánh (DONATION) của quý thính giả, khoảng 600 thính giả ủng hộ 1 năm 60 Mỹ kim, và đặc biệt ông Nguyễn Văn Lưu ở Tacoma chỉ lãnh lương hưu SSA mà vẫn ủng hộ mỗi tháng 70 Mỹ kim. Sau 25 năm phát thanh, Saigon HD Radio vẫn thiếu nợ ngân hàng & quý thân hữu 1 triệu Mỹ Kim”.
Ban Tứ Ca Hùng Việt gồm 4 nam nữ nghệ sĩ chuyên nghiệp (Hình từ trái qua phải): Phi Loan, Hoài Trang, Ngọc Hoa & Đào Anh Tuấn. Ban này trình diễn 2 nhạc phẩm mới phổ từ thơ Quốc Nam: Chữ Quốc Ngữ VN sáng ngời của nhạc sĩ Nguyên Hà & Tạ ơn giáo sĩ Đắc Lộ của nữ nhạc sĩ Nhật Hạnh. Photo by Hồ Bích Quân.
Dịp này, Ban Tứ Ca Hùng Việt đã trình bày 2 nhạc phẩm đầy lòng biết ơn công lao khai sinh Chữ Nước Ta bởi cố Giáo sĩ Đắc Lộ, chính là Đại Ân Nhân của Dân tộc Việt Nam. Ban Hùng Việt gồm 4 nghệ sĩ: Đào Anh Tuấn, Hoài Trang, Ngọc Hoa & Phi Loan.
Mục sư/Tiến sĩ Phan Phước Lành, Diễn giả của Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn. Photo by Hồ Bích Quân.
Tiếp đó Mục sư/Tiến sĩ/Tác giả Phan Phước Lành (Chủ Tịch Liên Hữu Tin Lành Baptist toàn cõi Hoa Kỳ & Canada) đã cuốn hút cử tọa vào phần thuyết trình đầy sử liệu và hấp dẫn về Chữ Quốc Ngữ VN trong hơn 20 phút. Ông trình bầy sự hình thành Chữ Quốc Ngữ VN dễ hiểu và rất thuyết phúc qua 4 giai đoạn: Chữ Việt Cổ (Trước Thế Kỷ Thứ 2) – Chữ Hán (Từ Thế Kỷ Thứ 2) – Chữ Nôm (Từ Thế Kỷ Thứ 10) – Chữ Quốc Ngữ (Từ Thế Kỷ Thứ 17 đến ngày nay). Quý vị muốn đọc bài thuyết trình giá trị này, hãy tìm đọc nguyên văn ở cuối Bản Tin này.
16 tiết mục ca nhạc & cổ nhạc được giới thiệu thực sống đông bởi 2 MCs đến từ Thủ Đô Tị Nạn Westminster Nam Cali là Mỹ Lan & Đào Anh Tuấn. Gần 40 nam nữ nghệ sĩ đã xuất hiện trình diễn trong chương trình 18 tiết mục chọn lọc. Tại hí viện 1200 ghế của Aki Kurose School số 3928 S. Graham St, Seattle, WA 98118.
Tâm điểm của Đại Hội Vinh Danh Chữ Quốc Ngữ này là: Nhờ có Chữ Quốc Ngữ mà nền văn học nghệ thuật VN cực kỳ phát triển, sản snh ra một số tác phẩm vang danh thế giới như Truyện Kiều Nguyễn Du, Chinh Phụ Ngâm v.v… Nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện là người viết nhạc đầu tiên đã phổ nhạc toàn bộ Truyện Kiều & Chinh Phụ Ngâm.
Do đó, ngay sau bài thuyết trình về Chữ Quốc Ngữ VN bởi diễn giả Phan Phước Lành, MC Mỹ Lan đã giới thiệu nữ ca nhạc sĩ tài sắc Hoài Trang trình diễn nhạc phẩm “Chữ Tài Chữ Mệnh” của Quách Vĩnh Thiện phổ thơ Truyện Kiều. Cô vận trang phục Nàng Kiều, và cũng chính là Phụ Nữ vừa đoạt ‘Vương Miện Hoa Hậu” tại Thủ đô Đài Bắc (Taiwan) ngày 16/6/2018.
Hai nhạc phẩm do NS Quách Vĩnh Thiện phổ thơ Chinh Phụ Ngâm cũng được trình bày bởi: Nữ ca sĩ Ngọc Hoa hát bài “Gió Cát” và ca sĩ Nguyễn Huy hát bài “Nợ Núi Sông”.
Ngoài 3 ca sĩ nêu trên, các nam nữ nghệ sĩ tiếp nối nhau trình diễn sau đây: Mỹ Lan, Đào Anh Tuấn, Phi Loan, Hoài Trang, Tuyết Lan, Văn Thịnh, Kim Khuê, Mi Lăng, Phan Uy Nghi, Ngọc Hoa, Ban cổ nhạc Hoàng Liêm & Lệ Sương, Hoa Hậu Lệ Xuân (Vancouve BC), Dư Quốc Cường, Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt & Ban Tứ Ca Hùng Việt.
- 4 tiết mục khác lạ của Đại Hội gồm:
Ban Đàn Tranh của Đàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt. Photo by Master Trịnh.
Dr. Việt Hải đọc Bản Tuyên Dương bằng Anh Ngữ trước Đại Hội. Nhân vật đứng cạnh VH là thi văn sĩ Quốc Nam. Photo by Hồ Bích Quân.
- – Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc dẫn đầu bởi Bác sĩ Việt Hải. Sau khi Ban này trinh tấu nhạc phẩm “Ai ra xứ Huế”, thi văn sĩ Quốc Nam ca ngợi Nhóm Tuổi Trẻ này đã yêu âm nhạc cổ truyền VN hoạt động mạnh nhất tại hải ngoại. Ông trao Bảng đồng Tuyên Dương bằng Anh Ngữ tận tay BS Việt Hải trước công luận, thoát dịch như sau: “Cơ Sở Văn Hóa Đông-Phương đã phục vụ cộng đồng Người Việt & nền văn hóa Việt Nam từ năm 1976. Chúng tôi tuyên dương Bác sĩ Hồng Việt Hải, Người sáng lập Đoàn Văn Nghệ Dân Tộc Hướng Việt, đã xiển dương âm nhạc truyền thống Việt Nam khắp thế giới trong 17 năm qua, và đã trình diễn âm nhạc truyền thống Việt tại Tòa Bạch Ốc dịp Tết Nguyên Đán năm 2018. Công nhận Bác sĩ Hồng Việt Hải là một trong những ngôi sao sáng của nền âm nhạc truyền thông VN. Cơ Sở chúng tôi trao Bảng Tuyên Dương này trong “Đại Hội Tạ Ơn những người khai sinh Chữ Quốc Ngữ Việt Nam” tại Seattle ngày 7 tháng 10 năm 2018. Thay mặt Cơ Sở Văn Hóa Đông Phương & Saigon HD Radio. Chủ Tịch/Tổng Giám Đốc. QUỐC NAM, Thi sĩ/Tác giả”.
Một cảnh trong trích đoạn cải lương “Tiếng trống Mê Linh”. Photo by Hồ Bích Quân.
- – Ban Cổ Nhạc Hoàng Liêmn & Lệ Sương trình diễn xuất sắc Trích đoạn cải lương “Tiếng trống Mê-Linh” với 5 phụ diễn.
Nữ ca sĩ/MC Mỹ Lan phỏng vấn Danh trống Văn Thịnh về cây Đàn Điếu do ông sáng chế. Photo by Hồ Bích Quân.
- – Danh trống Văn Thịnh trình diễn nhạc phẩm “Cái Trống Cơm” với Cây Bàn Điếu là 1 trong 7 dụng cụ nhạc cổ truyền do ông tự sáng chề, lấy cám hứng từ chiếc diếu cầy hút thuộc lào, trong hơn nửa thế kỷ chuyên nghiệp chơi TRỐNG của ông.
Nghệ sĩ sáo trúc Phan Uy Nghi trình diễn nhạc bản “Khúc hát ân tình của Xuân Tiên”. Photo by Hồ Bích Quân.
- – Nhà thơ Phan Uy Nghi là cây sáo trúc số 1 của Miền Tây Bắc. Ông đã thổi sáo nhạc phẩm “Khúc hát ân tình” được cử tọa vỗ tay tán thưởng.
Trong Đại Hội, một cuộc Xổ Số lớn chưa từng thấy cho quan khách & đồng bào hiện diện với 3 lô trúng, mà mỗi tickets chỉ 5 Mỹ kim.-
- – Hạng nhất: món nữ trang trị giá thị trường 5 ngàn Mỹ kim,, do bà Monica Lê (chủ nhân Tiệm kim hòan Nguyễn Vũ Seattle) trao tặng.
Nữ chủ nhân Nhà kim hoàn Nguyễn Vũ (cầm micro, bên nữ ca sĩ Mỹ Lan) đang trình bầy trước Đại Hội bộ nữ trang trị giá 5 ngàn Mỹ-kim, tặng cuộc xổ số của Đại Hội Tạ Ơn.
Photo by Hồ Bích Quân.
- – Hàng nhì: tác phẩm nghệ thuật “Tình Mẹ Con” trị giá 1 ngàn Mỹ kim, do nghệ sĩ Vũ Đình Ích trao tặng.
- – Hạng ba: 200 Mỹ Kim tiền mặt do bà Nguyễn Thị Ngọc Cẩm (Hội Trưởng Hội Phụ Nữ Mê-Linh) trao tặng.
Phần chào cờ Mỹ Việt mở đầu Đại Hội do nhà báo Bùi Quốc Hùng điều động. Sau khi chào cờ Hoa Kỳ, 11 quý nữ lưu thuộc Hội Phụ Nữ Mê Linh & Đoàn Rước Lễ Seattle bước lên sân khấu xếp đội hình thành Cờ Vàng VNCH, gồm 3 phụ nữ mặc áo đỏ xen kẽ 8 phụ nữ áo vàng. Hình ảnh Cờ Vàng bằng nhân dáng 11 nữ lưu lần đầu tiên xuất hiện tại tiểu bang Washingon, đã gây xúc động cho nhiều người.
Bế mạc Đại Hội Tạ Ơn: Đồng ca nhạc phẩm “Việt Nam VN” của Phạm Duy để cảm tạ & từ biệt quan khách + quý đồng hương. Photo by Hồ Bích Quân.
Bế mạc “Đại Hội Văn Nghệ Tạ Ơn những người khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN” ngày 7 tháng 10/2018, hơn 50 người trong Ban Tổ Chức & những người cộng tác đã lên sân khấu, gởi lời cảm tạ Quan Khách & quý đồng hương hiện diện. Và mọi người đồng ca nhạc phẩm “Chung khúc Việt Nam” để tiễn đưa quý khách đến từ khắp miền Tây Bắc của 2 quốc gia Mỹ & Canada. Đây chính là những con người Việt thực sự ủng hộ Chữ Việt có thể hiểu là họ đại diện Dân Tộc Việt cùng nhau gởi lời tri ân đến những Đại Ân Nhân đã cho chúng ta Chữ Quốc Ngữ Tuyệt Bích, trong khi một số đồng hương khác thờ ơ trước bọn Tầu Cộng & VC đang mưu toan xóa bỏ Chữ Nước Ta.
Song ca nhạc phẩm đấu tranh “Trả lại cho Dân” bởi Mỹ Lan & Nguyễn Huy. Photo by Hồ Bích Quân.
Được biết, Đại Hội Vinh Danh Chữ Quốc Ngữ tại đô thị Seattle ngày 7/10/2018 có sự tham dự khá đông của giới cầm bút & truyền thông báo chí, như quý thi sĩ Hoàng Hà, Lam Nguyên, Song Xuyên, Hồ Tuấn Nhã, Hoàng Mai Nhất, Nguyễn Thy Vân, Hoài Thương; quý nhiếp ảnh gia Master Trịnh, Đặng Công Minh; điêu khắc gia Đinh Quý Tráng, họa sĩ Nguyễn Đại Giang (Trưởng Phái hội họa Upsidedown), nhạc sĩ Dư Quốc Cường, nghệ sĩ Phạm Xuân; quý chủ báo Phạm Kim, Bùi Phú, Bùi Quốc Hùng v.v… Nhiều cựu Sĩ Quan QLVNCH đã hiện diện trong Đại Hội quan trọng này, trong số này có 2 cựu SVSQ Trường Võ Bị Quốc Gia VN là cựu Trung Tá Nguyễn Ngọc Hốt Khóa 12 (Khóa đầu tiên có 1 SVSQ lên hàng Tướng Lãnh sớm nhất là cựu Chuẩn Tướng Mạch Văn Trường, Tư Lệnh Sư Đoàn 21 Bộ Binh) và cựu Thiếu Tá Vũ Hữu Thuyết Khóa 20 (đến Seattle từ Vancouver B.C. Canada).
(Tin Miền Nam News Agency, since 1970)
2 nữ ca sĩ My Lăng & Kim Khuê song ca 2 nhạc phẩm. Photo by Hồ Bích Quân.
Nữ ca nhạc sĩ/Hoa Hậu Hoài Trang trình diễn nhạc phẩm “Chữ Tài Chữ Mệnh” của Quách Vĩnh Thiện phổ từ thơ Truyện Kiều Nguyễn Du.
Nữ ca sĩ Tuyết Lan (Oregon) trinh bầy nhạc phẩm “Chiều thương đô thị”. Photo by Hồ Bích Quân.
Nữ nghệ sĩ Phi Loan diễn ngâm bài thơ “Chữ Quốc Ngữ VN sáng ngời” của Quốc Nam. Photo by Hồ Bích Quân.
Nữ ca sĩ/Hoa Hậu Lệ Xuân (Canada) trình bầy 1 nhạc phẩm quê hương. MC giới thiệu cô là nữ ca sĩ Mỹ Lan (California) bên trái tấm hình. Photo by Hồ Bích Quân.
Nữ ca sĩ Ngọc Hoa trình bầy nhạc phẩm “Gió cát” của Quách Vĩnh Thiện phỗ từ thơ Chinh Phụ Ngâm. Photo by Hồ Bích Quân.
TIẾNG VIỆT: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN.
- * Mục sư Phan Phước Lành, Ph.D.
“Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời, người ơi! Mẹ hiền ru những câu xa vời. Ầu ơi, tiếng
ru muôn đời”.
Tiếng Việt là một báu vật diệu kỳ mà Trời đã ban cho dân tộc Việt Nam. Hậu tự sinh ra và được
hưởng một kỳ công như vậy, thật lòng mà nói, chúng ta phải biết ơn những người đã dày công
tạo nên Tiếng Việt.
Quá trình hình thành và phát triển Tiếng Việt có thể chia ra bốn giai đoạn như sau:
Chữ Việt Cổ (Trước Thế Kỷ Thứ Hai)
Chữ Hán (Từ Thế Kỷ Thứ Hai)
Chữ Nôm (Từ Thế Kỷ Thứ 10)
Chữ Quốc Ngữ (Từ Thế Kỷ Thứ 17)
CHỮ VIỆT CỔ
Người Việt đã có ngôn ngữ riêng của mình trước khi bị đô hộ bởi nhà Hán từ phương Bắc. Nước
Văn Lang thời các Vua Hùng đã có ký tự. Bằng chứng cụ thể nhất là thời kỳ Trống Đồng Đông Sơn (700 TCN
– 100 SCN) đã có ghi khắc chữ Việt Cổ.
Nhiều cây bút của Việt Nam như Hà Văn Tấn, Lê
Trọng Khánh, Bùi Văn Nguyên, Trần Ngọc Thêm,
Vương Duy Trinh, Trương Vĩnh Ký, và ngay cả những
nhà nghiên cứu nước ngoài như Anh, Pháp, Mỹ và
Trung Quốc đều đã khẳng định: Việt Nam xưa đã có
chữ viết riêng trước khi chữ Hán du nhập vào. Gần đây
thầy giáo Đỗ Văn Xuyên có một bài nghiên cứu thật
hay về đề tài này sau khi đã tìm đến 18 ngôi đền cổ để nghiên cứu về chữ Việt
thời các Vua Hùng.
CHỮ HÁN
Chữ Hán là một dạng chữ viết biểu ý của tiếng Trung Quốc. Chữ Hán đã du nhập vào Nhật Bản,
Hàn Quốc & Việt Nam, và tạo nên một vùng có sự ảnh hưởng của văn hóa Hán Tộc.
Có ý kiến cho rằng chữ Hán đã hiện diện ở Việt Nam từ trước Công Nguyên. Tuy nhiên, ý kiến
này không được chấp nhận bởi nhiều nhà nghiên cứu. Theo Đào Duy Anh, chữ Hán du nhập vào
Việt Nam dưới thời của Thái thú Sĩ Nhiếp (137-226). Gần 1000 năm Bắc Thuộc, hầu hết các thi
văn khắc trên bia đều bằng chữ Hán.
CHỮ NÔM
Chữ Nôm là chữ của người Phương Nam để phân biệt với chữ Hán của người Phương Bắc. Nôm
có nghĩa là Nam. Chữ Nôm được thành hình sau khi có hệ thống âm Hán Việt (âm của người
Việt đọc chữ Hán) hiện hữu vào thời kỳ nhà Đường (618-907) tức là thế kỷ thứ 8 và 9. Nhiều
nhà nghiên cứu cho rằng chữ Nôm được chính thức hình thành dưới thời của Ngô Quyền chiến
thắng quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng (938), chấm dứt thời kỳ Bắc Thuộc, mở ra một thời
kỳ độc lập lâu dài cho Việt Nam.
Thế kỷ 18-19 là thời kỳ cực thịnh của chữ Nôm. Những nhà thơ nhà văn lớn xuất hiện trong thời
kỳ này như Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan, Ngọc Hân Công Chúa, Đoàn Thị Điểm,
Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Khuyến, Chu Mạnh Trinh, Tú Xương…
Các Tác Phẩm Chữ Nôm Nổi Tiếng
- Thạch Sanh, thể Lục Bát, Khuyết danh, cuối thế kỷ 18
- Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu, giữa thế kỷ 19
- Đại Nam Quốc Sử Diễn Ca, dưới triều vua Tự Đức
- Lưu Bình Dương Lễ, 788 câu Lục Bát, Khuyết danh
- Cung Oán Ngâm Khúc, 356 câu Song Thất Lục Bát, Nguyễn Gia Thiều
- Phạm Công Cúc Hoa, 4610 câu Lục Bát, tác phẩm dài nhất, Dương Minh Đức Thị
- Truyện Kiều, 3254 câu Lục Bát, tác phẩm nổi tiếng nhất, Nguyễn Du.
CHỮ QUỐC NGỮ
Tôi xin được chia sự thành hình và phát triển chữ quốc ngữ là bốn giai đoạn:
Giai đoạn phôi thai (Thế kỷ 17 đến 1932)
Giai đoạn phát triển (1932-1945)
Giai đoạn thăng hoa (1945-1975)
Giai đoạn phát huy (1975 đến hiện tại)
Giai Đoạn Phôi Thai (Thế kỷ 17 đến 1932)
Chữ Quốc Ngữ được hình thành từ khoảng đầu thế kỷ 17 khi các giáo sĩ Tây Phương phiên âm
Tiếng Việt bằng mẫu tự La-tinh để học, tiếp cận và truyền giáo cho Người Việt. Tập thể của các
giáo sĩ này là J. Roiz, G. Luis, C.Borri, Gaspar d’ Amaral,
Antonio Barbosa và những người dân Việt đã giúp họ học
tiếng Việt (Trần Ngọc Thêm 2001, Đặc san Văn Lang 1992).
Tên gọi chữ quốc ngữ được dùng để chỉ chữ quốc ngữ lần đầu
tiên vào năm 1867 trên Gia Định Báo (Matthew A. Marcucci,
2009 “Rendering Sinograms Obsolete: Vietnamese Script
Reform and the Future of Chinese Characters”). Khi mới ra
đời, bộ chữ này có rất nhiều khiếm khuyết như chưa có các
dấu thanh, chữ viết dính liền nhau và thiếu nhiều nguyên âm
cũng như một số phụ âm đơn (đ, x, v) và phụ âm kép (ch, tr,
gh, nh). Cho đến khi Giáo sĩ Alexandre de Rhodes xuất bản
cuốn Từ điển Việt-Bồ- La năm 1651 thì chữ Quốc ngữ mới
thực sự được hoàn chỉnh và chuẩn hoá (Trần Văn Giàu,
Thanh Lãng, Hoàng Xuân Việt, “Chữ Quốc ngữ trên đất Sài-
gòn Gia- định những TK XVII –XVIII-XIX”, không rõ năm xuất bản).
Những nhà văn tiền phong ấy là Trương Vĩnh Ký, Hùynh Tịnh Của, Trương Minh Ký, đã sáng tác
văn chương, đẩy mạnh việc truyền bá chữ quốc ngữ. Trong đó Trương Vĩnh Ký soạn và cho in ra
quyển Chuyện Ðời Xưa vào năm1867, còn Hùynh Tịnh Của soạn quyển Ðại Nam Quốc Âm Tự Vị, in năm
- Họ đã là những nhà văn lớn, gây thành những phong trào tiên phong sau nầy.
Trương Vĩnh Ký Pétrus.
Tên thật của ông, là Trương Chánh Ký sau
đổi thành Trương Vĩnh Ký, tên thánh
là Jean Paptiste, tên chữ là Pétrus, tự
Sĩ Tải. Vì vậy người ta thường viết
tên ông là Pétrus Jean Paptiste
Trương Vĩnh Ký, sanh ngày 6 tháng
12 năm 1837 tại làng Vĩnh Thành
(tục danh Cái Mơn). Dưới đây là một bài thơ của ông.
Quanh quanh quẩn quẩn lối đường quai,
Xô đẩy người vô giữa đời này.
Học thức gửi tên con sách nát,
Công danh rốt cuộc cái quan tài.
Dạo hòn, lũ kiến men chân bước,
Bò xối, con sùng chắt lưỡi hoài!
Cuốn sổ bình sanh công với tội,
Tìm nơi thẩm phán để thừa khai.
Đặc biệt trong giai đoạn này quyển Kinh thánh cũng được dịch từ Hán Ngữ và Pháp Ngữ sang
Quốc Ngữ, xuyên suốt năm năm, bởi các Giáo sĩ Tin Lành và Văn sĩ Phan Khôi. Trọn bộ Kinh
Thánh được hoàn tất và phát hành năm 1926.
Giai Đoạn Phát Triển (1932-1945)
1932-1945 là thời kỳ nở rộ của văn chương chữ Quốc Ngữ. Trong giai đoạn này, chính quyền
thuộc Pháp muốn tăng cường ảnh hưởng của tiếng Pháp và hạn chế ảnh hưởng của tiếng Hán tại
Việt Nam. Sự giảm sút của chữ Hán cũng dẫn đến sự suy giảm của chữ Nôm. Dầu vậy, người
Việt đáp ứng với Tiếng Pháp rất hạn chế, vì thế chính quyền thuộc địa Pháp bất đắc dĩ phải chấp
nhận sự hiện hữu của chữ Quốc ngữ về văn tự. Nhóm Tự Lực Văn Đoàn được hình thành vào
đầu giai đoạn này bởi hai nhà văn Nhất Linh và Khái Hưng. Dựa vào cơ hội này các nhà trí thức
Việt Nam muốn thoát khỏi sự ảnh hưởng của Hán ngữ và Pháp ngữ bằng cách vận động ủng hộ
chữ Quốc ngữ trong công cuộc phổ biến tân học và lan truyền tư tưởng yêu nước. Các phong
trào cải cách như Hội Trí Tri, Phong Trào Duy Tân, Đông Kinh Nghĩa Thục và ngành báo chí
mới hình thành đã góp phần quan trọng vào việc truyền bá chữ Quốc ngữ.
Tiếp theo những cuốn truyện của các nhà văn quốc ngữ tiên phong trong gần hai thập niên đầu
thế kỉ XX là các nhà văn Hồ Biểu Chánh và Hoàng Ngọc Phách vào thập niên thứ ba thế kỷ XX,
đến những cuốn tiểu thuyết lãng mạn đầu tiên –
Hồn bướm mơ tiên
(1933) của Khái Hưng và Bướm trắng (1942) của Nhất Linh. Chí sĩ Phan Bội Châu dùng
thơ truyền thống để viết thư cho đồng bào quốc nội (Hải ngoại huyết thư, Ngục trung thư,
Lưu cầu huyết lệ tân thư…), dùng văn
chương quốc ngữ để soạn niên biểu (Phan Bội Châu niên biểu), viết văn tế
(Văn tế Phan Châu Trinh).
Các thể loại văn chương “tổng hợp” như tiểu thuyết – phóng sự
(Cơm thầy cơm cô, Kĩ nghệ lấy Tây – Vũ Trọng Phụng, Việc làng – Ngô Tất Tố, Đồng quê – Phi Vân);
Truyện ngắn-trữ tình hóa (Hai đứa trẻ, Dưới bóng hoàng lan, Cô hàng xén, Quyển sách bỏ quên,
Tình xưa, Sợi tóc – Thạch Lam;
Tình trong câu hát, Làng, Bến nứa – Thanh Tịnh);
Truyện ngắn-kịch hóa
(Kép Tư Bền, Người ngựa, ngựa người, Mất cái ví, Tinh thần thể dục – Nguyễn Công Hoan;
Bộ răng vàng, Bà lão lòa – Vũ Trọng Phụng);
Truyện ngắn-tiểu thuyết hóa
(Chí Phèo, Đời thừa, Lão
Hạc, Dì Hảo, Nửa đêm – Nam Cao;
Mợ Du – Nguyên Hồng).
Giai Đoạn Thăng Hoa (1945-1975)
Thơ nhạc Tiền Chiến và Văn Chương Miền Nam đã góp phần làm thăng hoa chữ Quốc Ngữ.
Được hưởng một thể chế chính trị tự do, bên trong vĩ tuyến 17 là một mảnh vườn trăm hoa đua
nở cho sự phát triển của văn chương và nghệ thuật bằng chữ Quốc Ngữ.
Cuộc di cư năm 1954 đã thay đổi bộ mặt văn học nghệ thuật miền Nam những nơi hoạt động
mạnh là Huế, Qui Nhơn, Nha Trang, Cần Thơ và nhất là Sài Gòn. Sài Gòn đã là nơi sinh hoạt
báo chí và văn học nghệ thuật chủ yếu. Nhiều nhà báo và văn nghệ sĩ gốc miền Trung và Bắc đã
đến lập nghiệp hoặc cộng tác. Giai đoạn văn học này có sự đóng góp của nhiều nhóm văn nghệ,
tư tưởng hay tập trung ở các tạp chí như
Sáng Tạo, Quan Điểm, Văn Hóa Ngày Nay, Nhân Loại,
Văn Đàn, Bách Khoa, Văn Học v.v…
Văn học miền Nam trước 1975 đã chứng tỏ một sức sống
mãnh liệt, đa dạng, khai phóng, rộng mở đón nhận những trào lưu hoa văn học thế giới đông-tây.
Chữ Quốc Ngữ rất đa dạng là vì chức năng ghép thêm nhiều ngôn ngữ khác vào như chữ Hán,
chữ Pháp, chữ Anh…
Giai Đoạn Phát Huy (1975-Hiện Tại)
Tiếng Việt khá phong phú trong lãnh vực văn chương, đặc biệt trong thơ ca, nhưng còn giới hạn
nhiều trong các lãnh vực chuyên môn như y khoa và công nghệ. Chúng ta, Người Việt trong và
ngoài nước, cần phải phát huy Tiếng Việt để đáp ứng nhu cầu phát triển của thế giới đặc biệt
trong các lãnh vực như: Khoa học, Khoa công nghệ, Khoa y, Khoa tâm lý, Khoa luật, và những
lãnh vực mà chúng ta đang tiếp cận với thế giới văn minh nhưng còn giới hạn nhiều về ngôn
ngữ.
Vài đề nghị:
- Tiếp tục sử dụng tiếng Việt cách thăng hoa và tích cực làm động lực cho giới trẻ yêu mến và
học tiếng Việt. Nhất là ở Hải Ngoại, khi con em chúng ta quen tiếng Anh và không thấy nhu
cầu học tiếng Việt, làm sao để các cháu yêu thích Tiếng Việt là trách nhiệm của mỗi chúng
ta.
- Tăng cường hợp tác để dạy và phát huy Tiếng Việt tại nhà cũng như tại các trung tâm Việt
Ngữ cách có hiệu quả.
- Thành lập một Hàn Lâm Viện Chữ Quốc Ngữ Hải Ngoại để phát huy tiếng Việt một cách
đúng đắn và chuẩn mực. Hàn Lâm Viện này có thể lên tiếng khi có những cá nhân hay tổ
chức cố ý sửa đổi Tiếng Việt cách lệch lạc như trường hợp của thầy giáo Bùi Hiền.
- Tạo nên những từ vựng mới cho những lãnh vực chuyên môn vì có rất nhiều lãnh vực chuyên
môn luôn biến chuyển mà Tiếng Việt chưa có hoặc chưa đủ từ vựng để sử dụng khiến chúng
ta phải vay mượn rất nhiều tiếng nước ngoài.
Paster PHAN PHƯỚC LÀNH, Ph.D.
Bài diễn văn khai mạc “Đại Hội Văn Nghệ vinh danh Chữ Quốc Ngữ Việt Nam”
của Trưởng Ban Tổ Chức Quốc-Nam.
Kính thưa quý vị lãnh đạo các tôn giáo, quý Đại Diện các Cộng Đồng, Hội Đoàn, quý Chiến Hữu Quân Cán Chính VNCH, quý đồng hương & các bạn trẻ thân mến.
Nhân danh Cơ Sở Văn Hóa Đông-Phương & Saigon HD Radio, chúng tôi gỏi lời chào mừng nồng nhiệt đến toàn thể quý vị.
Hôm nay là ngày kỷ niệm ¼ thế kỷ của Bổn Đài liên tục phục vụ đồng bào từ tháng 10 năm 1993 đến ngày này. Nhưng chủ đề hôm nay là “Vinh danh Chữ Quốc Ngữ VN”, nên chúng tôi sẽ nói về 25 hoạt động của Saigon HD Radio ngắn gọn vào phần chót của bài nói chuyện này.
Giờ đây, chúng tôi xin nói qua về lòng biết ơn của Dân Tộc VN đối với các giáo sĩ Tây Phương đã khai sinh Chữ Nước Ta 367 năm mới có 1 lần.
Kính thưa Quý Vị,
Dân tộc Việt Nam từng có những tranh lịch sử hào hùng hơn nhiều dân tộc trên khắp hành tinh này. Chúng tôi xin đan cử 3 sự kiện lịch sử sau đây:
– Đầu tiên là vào thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên, Hai Bà Trưng đã đánh đuổi quân Đông Hán ra khỏi lãnh thổ nước Nam. Hai Bà chính là “Vua Bà” đầu tiên trong dòng lịch sử nhân loại.
– Thứ Hai, kể từ Thế kỷ thứ 17, một nhóm giáo sĩ Tây Phương đã khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN bằng mẫu tự La Tinh. Nhờ vậy, dân tộc chúng ta đã qua mặt các quốc gia lớn như Tầu, Nhật, Đại Hàn v.v…
– Thứ Ba , riêng VNCH trong hơn 20 năm đấu tranh Quốc-Cộng, Quân Cán Chánh VNCH đã chiến thắng bộ đội VC đông gấp hơn 4 lần với đầy đủ xe tăng đại pháo tại chiến trận An Lộc vào đúng ngày 7 tháng 7 cách đây 46 năm. Trân này gần 10 ngàn quân dân Miền Nam đã hy sinh mạng sống, để cứu vãn thủ đô Saigon tránh khỏi cuộc tắm máu năm 1972. Trận An Lộc đã được công luận Tây Phương so sánh với 2 trận chiến lớn Verdun & Stalingrad của 2 kỳ đệ nhất & đệ nhị thế chiến, trong khi nhóm sử gia Hoa Kỳ so sánh trận chiến An Lộc với trận Saratoga & trận Gettyburg trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Xét như vậy, QLVNCH được coi là một trong những Quân Đội hàng đầu thế giới. Đó chính là niềm hãnh diện vô biên của VNCH được mọi người Việt trong & ngoài nước hiện nay mến mộ.
Theo sử liệu thế giới, những nhân vật có công đầu trong sự khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN với mẫu tự La-Tinh là một số giáo sĩ Dòng Tên, nổi bật là nhà ngôn ngữ học Alexandre De Rhodes, thường được gọi là Giáo sĩ Đắc Lộ. Ông đã xuất bản bộ Tự Điển Việt-Bồ-La năm 1651. Rồi đến thế kỷ thứ 19, 2 nhân vật có công làm tốt đẹp cho ngôn ngữ Việt là cố học giả Huỳnh Tịnh Của & cố học giả Petrus Ký. Đặc biệt cụ Huỳnh Tịnh Của là tác giả bộ Đại Tự Vị Việt Ngữ đầu tiên của dân tộc Việt Nam.
Thoát khỏi Chữ Tầu & Chữ Nôm, chính nhờ Chữ Quốc Ngữ dân tộc VN đã có nền văn học nghệ thuật cực kỳ phát triển, với những tác phẩm lớn vang danh thế giới như Truyện Kiều Nguyễn Du, Chinh Phụ Ngâm v.v…
Những chi tiết về sự hình thành Chữ Quốc Ngữ VN sẽ do Mục sư/Tiến sĩ Phan Phước Lành trình bầy cùng Quý Vị ngay hôm nay.
Tới đây, Kính mời Quý Vị cùng đứng dậy cúi đầu tạ ơn cố Giáo sĩ Đắc Lộ & những nhân vật khai sinh Chữ Quốc Ngữ VN.
Trước tượng hình cố Giáo sĩ Đắc Lộ, chúng ta tạ ơn và cất cao tiếng nói Việt Nam rằng: “Nguyện cầu Trời Phật & Hồn Thiêng Sông Núi phù hộ chúng ta, và cho ngôn ngữ Việt bất diệt trong bất cứ nghịch cảnh nào”.
Bây giờ, chúng tôi sẽ hô khẩu hiệu: Đả Đảo Trung Cộng Xâm Lược & Đảng VC bán nước âm mưu xóa bỏ Chữ Quốc Ngữ VN.
(Hội trường: Đả Đảo!)
Xin cám ơn. Kính mời toàn thể Quý Vị an tọa.
Kình thưa Quý Vị,
Trở lại với ngày ghi dấu ¼ thế kỷ phục vụ đồng bào của Saigon HD Radio. Bổn Đài thành lập từ ngày song thập năm 1993 tại đô thị Seattle. Từ năm 1998, Đài này bắt đầu phát thanh suốt ngày đêm, và website của Đài đã có gần 9 triệu lượt người truy cập, mặc dù Đài mới lên mạng Internet gần 7 năm mà thôi.
Quý Vị từng nghe nhạc phẩm “7 ngàn đêm góp lại” của Trầm Tử Thiêng, đại ý nói về 20 năm cuộc chiến Quốc-Cộng đau thương chất ngất trên đất nước chúng ta.
Trong khi đó, cho tới ngày hôm nay Saigon HD Radio đã phục vụ đồng bào được đúng 9125 ngày đêm góp lại, ở một vùng rất ít giới thương gia/dịch vụ ủng hộ quảng cáo, nhưng Bổn Đài lại được sự ủng hộ tài chánh (DONATION) của quý thính giả, khoảng 600 thính giả ủng hộ 1 năm 60 Mỹ kim, và đặc biệt ông Nguyễn Văn Lưu ở Tacoma chỉ lãnh lương hưu SSA mà vẫn ủng hộ mỗi tháng 70 Mỹ kim. Sau 25 năm phát thanh, Saigon HD Radio vẫn thiếu nợ ngân hàng & quý thân hữu 1 triệu Mỹ Kim.
Trân trọng và cảm tạ Quý Vị.
QUỐC NAM, Poet, MBA