Nữ sĩ Cao Mỵ Nhân: Cảm nghĩ về Đời thơ Quốc Nam.

Nữ sĩ CAO MỴ NHÂN: CẢM NGHĨ VỀ ĐỜI THƠ QUỐC NAM.

LTS.- Cao Mỵ Nhân là nữ sĩ danh tiếng của nền văn học nghệ thuật Việt Nam trước và sau năm 1975. Bà sinh quán tại Chapa, Hoàng Liên Sơn. Nữ sinh trung học Trưng Vương, Cán Sự Xã Hội Caritas. Cựu Sĩ Quan Cao Cấp QLVNCH. Thi tập đầu tay “Hoa Sao”của Mỵ ấn hành năm 1958. Sau đó là các tác phẩm Thơ Mỵ I (1961), Chốn Buị Hồng (bút ký 1994), Thơ Mỵ II (1997), Áo Màu Xanh (thơ, 1999), Đưa Người Tình Đi Tu & Lãng Đãng Vào Thu (2001), Sau Cuộc Chiến (thơ, 2003). Ngoài ra, hiện Cao Mỵ Nhân đã đóng thành nhiều tập, gồm hơn 4 ngàn bài thơ, để sẵn sàng xuất bản.

Là một tên tuổi khá lớn trong các sinh hoạt văn hóa dân tộc Việt Nam, Cao Mỵ Nhân đã cầm bút làm thơ viết văn hơn nửa thế kỷ qua. Sau đây là bài cảm nghĩ của Nữ Sĩ viết về nhà thơ nhà báo kỳ cựu Quốc Nam:

*** Mỗi lần nhận được thơ, văn, cùng những thông tin, báo chí từ Cơ Sở Văn Hóa Đông Phương của thi sĩ/nhà báo Quốc Nam, tôi lại cảm thấy như mình đang có lỗi với người bạn thơ ấy lắm. Số là trong thâm tâm, tôi muốn viết một bài thật trân trọng, thật kỹ lưỡng về tác phẩm và tác giả Quốc Nam, một “Chiến Sĩ Văn Hoá Việt-Nam” lưu vong ở hải ngoại. Nhưng ngày này sang tháng khác, tôi cứ trễ hẹn. Cái lý do duy nhất, chỉ là tôi muốn viết về tấm lòng Quốc Nam đối với văn học nghệ thuật Việt Nam thật bao la, tưởng như trang trải mãi không hết trên đường đời…

Thật vậy, người chiến sĩ văn hóa Quốc Nam hầu như không nghỉ ngơi từ khi bước chân vào đời. Tiểu sử và sinh hoạt văn nghệ từ trước 1975 ở quê hương Việt Nam, tới những năm tháng tha hương, cứ một mình đi tìm bóng mình khắp các ngả đường văn chương, nghệ thuật: làm báo, viết văn, sáng tác thơ, tổ chức hết đại hội này tới đại hội khác, hết cuộc thi này đến cuộc thi khác; dường như muốn níu kéo văn hóa, xã hội Việt Nam vượt qua khó khăn, để đứng vững cùng năm châu, thế giới, và nhất là đứng vững ngay trong tâm hồn những người Việt tha hương.

Qua tiến trình hoạt động của nhà thơ Quốc Nam, đã có không biết bao nhiêu tác giả đề cập tới; riêng tôi xin được bầy tỏ chút cảm nghỉ về đời thơ Quốc Nam một cách chân tình.

Thế giới thi ca của Quốc Nam được đóng khung trong chủ đề Quê Hương. Bởi thế, chỉ với danh xưng Quê Hương Nước Mắt và Người Tình Quê Hương, nhà thơ Quốc Nam đã sáng tác liên tục nhiều thi phẩm cho mỗi đề tài.

Ở Quê Hương Nước Mắt là những xót xa, buồn tủi, dẫu cho hằng ngày nhìn ngắm đất trời hải ngoại, văn minh, tiên tiến, giàu sang; nhưng trong tâm tư tình cảm tác giả -thi sĩ Quốc Nam- toàn những riêng tư héo úa, buồn phiền, hối thúc tác giả cần phải làm một cái gì để trả ơn, trả nghĩa cho Quê Hương Nước Mắt và Người Tình Quê Hương.

Do thế, nước mắt Quốc Nam đã thực sự đổ ra, và niềm đau ray rứt ám ảnh Quốc Nam, kể cả những lúc tác giả có quyền hưởng thụ Tự Do, thư giãn tâm hồn nơi đất khách, quê người.

Đêm Hoa Kỳ rực sáng,

Sao lòng anh tối đen.

Nỗi buồn vong quốc nặng,

Như đá tảng oan khiên.

(Tuổi trẻ lưu vong – Quốc Nam)

Với bài “Tuổi Trẻ Lưu Vong” trong thi tập Quê Hương Nước Mắt, và cả ở ngoài đời, không ai cấm Quốc Nam sống “bình chân như vại” kiểu thiên hạ đang xa cách cái xứ sở nghèo nàn, lạc hậu. Nhưng Quốc Nam không thế, Quốc Nam đã miệt mài dấn thân vào cuộc đấu tranh mới, như mũi tên thù lao vô mặt trận văn hóa, xã hội, để giành lại quyền làm chủ cho một dân tộc bị lũng đoạn, áp đặt bởi chế độ Cộng Sản giáo điều, hà khắc, chậm tiến.

– Tôi bên này bờ đại dương mật ngọt,

Vật chất dư thừa, lòng vẫn trống tanh…

– Tôi ép mình trong căn nhà tưởng niệm,

Hồn vấn khăn tang đất nước nát tan…

– Hãy giúp tôi về quê nhà diễm tuyệt,

Cắm ngọn Cờ Vàng trên đỉnh vinh quang…

(Vành khăn tang cho quê hương – Quốc Nam)

Tuy nhiên, không phải nói tới thơ Quốc Nam qua 2 thi tuyển Quê Hương Nước Mắt và Người Tình Quê Hương, nhất là nhắc đến tên “Quốc Nam, người chiến sĩ văn hóa Việt Nam”, thì thơ văn phải toàn mang âm hưởng chiến đấu, hay đau tủi, buồn phiền về hoàn cảnh chung của những người Việt Nam tha hương, hoặc riêng của Quốc Nam lưu vong; và như số đông thi hữu, độc giả ghi nhận về điểm tích cực này của nhà thơ chiến sĩ Quốc Nam qua khía cạnh thi ca với những chất liệu trữ tình, lãng mạn, Quốc Nam vẫn thể hiện được một thi sĩ nguyên bản:

– Em đi, mất nẻo chân chim,

Có tôi, kỷ niệm thành đêm mộng buồn.

Bàn tay mấy ngón chảy tuôn,

Mùa thu bỗng mở bản trường ca điên.

(Bài Cao Nguyên Tình Xanh số 2 – Quốc Nam)

– Tháng mùa thu bỗng mưa ngâu,

Khóc trong giấc ngủ, bạt màu thời gian.

(Gọi Nhau Bốn Mùa – Quốc Nam)

Có một đặc điểm mà nếu không quen thân, hoặc không đi sát các hoạt động xã hội của Quốc Nam, thì không thật hiểu, thông cảm; hay nói đúng ra, những sự việc xảy ra trong cuộc sống Quốc Nam, đã từng thể hiện một vài hoàn cảnh trung thực, Quốc Nam không vẽ vời kịch tính trong thơ, mà người thơ quả là mơ ước thế, thí dụ trong “Bài Biệt Ly Gởi Chị”, Quốc Nam đã bày tỏ thiệt lòng:

Chị ơi, từ mẹ cha yên nghỉ,

Em ủ linh hồn trong thú điên.

Mười mấy năm em không hưởng thụ,

Lao vào sinh hoạt… để tìm quên.

(Bài Biệt Ly Gởi Chị – Quốc Nam)

Phàm ở đời, chỉ khi nào người ta bị tình phụ hoặc thất bại trên đường công danh, người ta mới lao vào một thứ đam mê gì đó, song là thứ đam mê của bản năng hưởng thụ; đằng này nhà thơ Quốc Nam lại không hưởng thụ những thú vui bình thường, mà nhà thơ lao vào sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, làm được nhiều công tác rộng lớn có tính cách của những tổ chức, cơ quan, hội đoàn, phải cần nhiều bàn tay chung sức, thì Quốc Nam chỉ một mình hô hoán, chủ trương.

Đầu nghĩ, miệng nói, tay làm, tất nhiên chân bước như chạy để bắt kịp thời gian, cơ hội:

– Thực tâm nâng đỡ các tài năng trẻ, hoặc quý vị mới sinh hoạt văn học, nghệ thuật.

– Tổ chức liên tục các cuộc tuyển lựa ca sĩ, giải Tượng Vàng.

– Tổ chức thành công đại hội các cây viết nữ hải ngoại: nhà văn, nhà thơ, nhà báo, nhạc sĩ, chủ đài, cơ quan truyền thông v.v… (nhằm tuyên dương phái nữ cầm bút).

***

Xin viết đôi lời từ biệt chị,

Ngày mai em đã quyết đi xa.

Vì không hợp với đời nhung lụa,

Vật chất dư thừa, đạo lý ma.

(Quốc Nam 1989)

Nhận biết cuộc sống trước mặt như vậy, Quốc Nam vẫn không nản, vẫn sinh hoạt đều đặn các hình thức văn học, nghệ thuật, lại hơn một lần dấn thân vào nẻo đường… kháng chiến phục quốc, ngõ hầu đập vỡ xích xiềng Cộng Sản nơi quê hương.

Nếu nhận tin em chết dưới cờ,

Thì xin chị hãy nguyện cầu cho

Một thân lãng tử yêu non nước,

Hơn cả quãng đời vinh nhục qua.

(Quốc Nam 1989)

Với thơ, thì mỗi thi sĩ có một ngôn ngữ riêng. Qua 2 tập thơ Quê Hương Nước Mắt và Người Tình Quê Hương, cùng một số bài trong thi tập Người Vào Cuộc Chiến mà tác giả chuyển tới, tôi nhận thấy hình như Quốc Nam làm thơ để bộc bạch tâm hồn, giãi bày tình cảm thực tế, tôi gặp vài chữ “điên” rải rác trong thơ, và một bài thơ mang tựa đề khá lạ “Tháng Chạy Mùa Thu” tác giả sáng tác từ năm 1969 – Những câu thơ hiện thực của Quốc Nam thời đó:

… Ơi em, tháng chạy mưa dầm,

Hơi cao nguyên đỏ dấu chân di hành.

… Đêm nghe mùa thu mênh mang,

Bom mìn bỗng nổ vỡ tan tháng ngày

(Quốc Nam 1969)

Nhà thơ lính chiến Quốc Nam sẽ còn mãi cảm giác đó, khi mỗi lần đối diện với hoàn cảnh bây giờ “đạo lý ma”, cho người làm thơ những bức xúc, nhưng không thất vọng bỏ cuộc. Quốc Nam vẫn luôn luôn muốn và thích mang lá cờ đầu, đi “tiên phong” vào tiến trình văn hóa dân tộc ở xứ sở lưu vong này.

Để kết luận, với cảm nghĩ của tôi, Quốc Nam là một nhà thơ rất có lòng với thi ca nói riêng, và văn học nghệ thuật nói chung vậy.

Hawthorne, California, ngày Lễ Tạ Ơn 2007

CAO MỴ NHÂN