QUỐC NAM, dòng thơ cuốn hút lòng người.
* Bài của Kiều Công Cự.
“Thơ Nam hay lắm! Tôi buột miệng kêu lên, và tôi ngồi tại chỗ mà đọc thơ Quốc-Nam cho bạn bè cùng nghe. Không có tiếng sáo của Nguyễn Đình Nghĩa, không có giọng ngâm của Tô Kiều Ngân. Chỉ có tiếng tôi vang lên, quyện tròn trong một không gian như ngưng đọng để cho những lời thơ đi vào tim óc của những người đã một thời cương quyết, chiến đấu cho một lý tưởng và nguyện một lòng sống chết cho Quê Hương. Thơ của Nam có hai tiêu đề rõ ràng: Quê Hương và Người Tình, hay Quê Hương là Người Tình và Người Tình là Quê Hương”.
Trong Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam (Đà Lạt), bạn tôi có tên là Nguyễn Xuân Nam. Chúng tôi là bạn đồng môn, Khóa 22. Vào Trường tháng 12/1965 và ra trường tháng 12/1967. Nam được chọn về Sư đoàn 25/BB, còn tôi về Sư đoàn Thủy Quân Lục Chiến. Rồi từ đó “… lên đường làm lính trận. Những chuyến hành quân lùng địch miệt mài” (thơ Quốc-Nam). Năm 1971, Nam bị thương khá nặng và phải giã từ vũ khí. Ngày 30/4/1975, theo tàu Trường Xuân rời khỏi nước, và sau đó định cư tại “Cao Nguyên Tình Xanh” (Seatle, Washington). Còn tôi thì chiến đấu miệt mài, cho đến lúc “tan đàn gãy gánh”, vào tù CS mười năm và qua Mỹ theo chương trình HO-22. Bẵng đi 33 năm, chúng tôi gặp lại nhau trong ngày Đại Hội Võ Bị và Ngày họp khóa 22 tại Nam California (tháng 7/2000). Nam tặng tôi tập thơ “Người Tình Quê Hương”. Ngay từ những trang đầu, những dòng thơ Quốc-Nam có một sức cuốn hút đặc biệt gợi lại hình ảnh của một quê hương cách xa hơn nửa vòng trái đất:
Ta nhớ quê ta nẻo đường sỏi đá,
Kỷ niệm thu đầy tim óc quê hương.
Hay :
Nước mắt ta thành dòng sông bất diệt,
Nghiền nát hồn trong vũng máu quê hương.
Tự nhiên trong tôi chói lòa cả một vùng trời quê hương. Quê hương, nơi chúng ta sinh ra và lớn lên. Nơi chúng ta đã sống, đã chiến đấu. Đã chấp nhận bao tủi nhục cay đắng để ở lại và phải đành lòng bỏ nước ra đi :
Em có quê hương bạt ngàn lúa chín,
Giòng Hậu Giang xuôi chảy đến bao giờ.
Em có hồn xanh ngát một màu thơ,
Tôi đứng đó mà yêu thương đã mở.
Thơ Nam hay lắm! Tôi buột miệng kêu lên, và tôi ngồi tại chỗ mà đọc thơ Quốc-Nam cho bạn bè cùng nghe. Không có tiếng sáo của Nguyễn Đình Nghĩa, không có giọng ngâm của Tô Kiều Ngân. Chỉ có tiếng tôi vang lên, quyện tròn trong một không gian như ngưng đọng để cho những lời thơ đi vào tim óc của những người đã một thời cương quyết, chiến đấu cho một lý tưởng và nguyện một lòng sống chết cho Quê Hương. Thơ của Nam có hai tiêu đề rõ ràng: Quê Hương và Người Tình, hay Quê Hương là Người Tình và Người Tình là Quê Hương. Hai chủ đề này là một, và hai chủ đề này được viết lên trong những dòng thơ của Nam :
Em có môi hôn mềm hơn hơi thở,
Tôi một lần mà ngỡ đã trăm năm.
Mắt, môi ngọt lịm trời quê cũ,
Em với hồn tôi chắp cánh tiên.
Tôi nghĩ những câu thơ trên đã làm cho những người thơ như Nguyên Sa, Hoàng Anh Tuấn, Hà Thượng Nhân rất quí mến Nam. Nhưng những tình cãm lãng mạn, nồng nàn đó đong đầy trong những tình cảm Quê hương. Quê hương bao giờ cũng quyện tròn và đầy ắp trong thơ của Nam. Quê hương là “bến sông xưa”, là “bóng hàng dừa” cũng là “máu xương”, “nỗi muộn phiền” hay “cơn lũ nước xoáy hồn ta chết ngất”.
Hình bóng em là cả một trời quê,
Non nước đó, máu xương là nhân chứng.
Anh sẽ cùng em về bến sông xưa,
Chùm hoa soan lấp lánh bóng hàng dừa,
Anh sẽ dìu em giữa hương thơm quê mẹ…
Dứt lìa quê hương, tim trần rạn vỡ.
Nỗi tủi buồn nào hơn thế không em?!
Ta xa em giờ đong nỗi muộn phiền,
Cơn nước lũ xoáy hồn ta chết ngất.
Và cũng như bao người phải đành lòng bỏ nước ra đi, Nam có một mong ước :
Ta, tuổi trẻ, một lời nguyền trở lại,
Ôm đất quê hương nước mắt đã tràn.
Nhìn Việt Nam rồi gục chết cũng đành.
Trời phải sáng cho dân ta hạnh phúc.
Tôi không ở trong giới văn nghệ sĩ. Trước ngày 30/4/1975, tôi là một người lính hiện dịch. Sau ngày đó tôi là người tù của những trại tập trung CS. Đến năm 1993, tôi và gia đình được định cư tại Hoa kỳ với sự độ lượng và cưu mang của những người dân bản xứ. Tôi nghĩ chính thái độ bao dung này mà anh bạn Nam của tôi có nhiều cơ hội để thực hiện được nhiều mộng ước về văn nghệ và truyền thông báo chí của mình. Xin chúng ta hãy ghi nhớ điều này ở trong lòng. Chỉ có một điều đáng buồn là cái chết của người con gái rất thương yêu của Nam trong năm 2002. Anh em cùng khóa, xin một lần nữa được chia buồn với Nam.
Lời cuối cùng, tôi xin các bạn Khóa 22 cùng đọc những dòng thơ này với Nam :
Hãy giúp tôi về quê nhà diễm tuyệt,
Cắm ngọn Cờ Vàng trên đỉnh vinh quang.
Dân tộc tôi bừng sức sống đấu tranh,
Ngàn năm vẫn kiêu hùng vùng Đông Á.
Chúc bạn Quốc-Nam được nhiều thành công trên con đường văn nghệ.
Anaheim ngày 18/3/2009
KIỀU CÔNG CỰ (Cựu SVSQ Khóa 22/TVBQGVN)